Thâm hụt ngân sách lớn sẽ đẩy lạm phát tăng cao năm 2016?

Ngày đăng: 2016-04-13 07:00:00

Nhiều chuyên gia kinh tế quan ngại thâm hụt ngân sách quá lớn, khi thu không đủ chi và áp lực trả nợ công tăng sẽ đẩy lạm phát năm 2016 tăng cao.

Trong số nhiều chỉ số kinh tế vĩ mô Việt Nam quý I/2016 không đạt như kỳ vọng, TS. Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho rằng, thâm hụt ngân sách ngày càng lớn và không có khả năng cải thiện vì nguồn thu từ dầu thô và doanh nghiệp đều giảm, trong khi đó chi thì không giảm. Đây là một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất của nền kinh tế Việt Nam hiện nay.

Lạm phát năm nay có thể ở mức 4-5%

Phân tích chi tiết, TS. Thành dẫn số liệu thâm hụt ngân sách năm 2015 ước tính chiếm 6,34% GDP. Con số này cao hơn mục tiêu 5% GDP mà Quốc hội đưa ra trước đó. Đáng chú ý, tình trạng này đã diễn ra liên tục trong nhiều năm, phản ánh tình trạng kỷ luật tài khóa lỏng lẻo. Còn lạm phát có xu hướng tăng trở lại khi đạt mức 1,69% vào cuối tháng 3 năm nay, chủ yếu do viện phí, học phí đã tăng mạnh. Và VEPR dự báo lạm phát năm nay có thể ở mức 4-5% do tăng giá một số sản phẩm, dịch vụ thiết yếu.

Lạm phát tăng cao trở lại sẽ tăng áp lực cho nền kinh tế (ảnh minh họa: KT) 

TS. Vũ Đình Ánh thì đặc biệt lưu ý rằng, cái lo nhất là sự mất cân đối thu - chi ngân sách nhà nước. Theo ông Ánh, khi thâm hụt ngân sách, thông thường có 3 cách để bù đắp là vay trong nước, vay nước ngoài và một nữa việc thường không được nói ra là in tiền. Thực tế việc vay nước ngoài đã có dấu hiệu khó nên sẽ xoay xở để vay trong nước. Nếu vay trong nước, theo ông Ánh, Chính phủ phải cạnh tranh với các doanh nghiệp thông qua việc tăng lãi suất và rút ngắn thời hạn vay. Do đó, lạm phát năm nay hoàn toàn có thể xảy ra do ngân sách bị thâm hụt. Và bởi vì để bù thâm hụt ngân sách, nhà nước phải sử dụng nhiều công cụ, trong đó có những công cụ gây ra lạm phát.

Hơn nữa, “chắc chắn sức ép này sẽ tác động lên mặt bằng lãi suất lớn hơn rất nhiều so với việc mấy ngân hàng thương mại chạy đua nâng lãi suất”- ông Ánh nhấn mạnh.

Về điểm này, ông Trương Đình Tuyển cho rằng, lãi suất huy động đã tăng nên khó có thể giữ được lãi suất cho vay không tăng. Khi lãi suất tăng sẽ tạo sức ép lên tỉ giá và lạm phát, nhưng ông Tuyển tin tưởng Ngân hàng Nhà nước chắc chắn có chính sách hạn chế mức tăng lãi suất quá mức.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cũng lo ngại nhất là vấn đề về bội chi ngân sách, nợ công tăng cao, các khoản vay tăng nhanh chóng. “Dù Bộ Tài chính tiến hành nhiều giải pháp để giảm chi thường xuyên nhưng kết quả dường như chưa đáp ứng yêu cầu. Nếu tình hình này kéo dài thì rất phức tạp với nền kinh tế”- ông Doanh đánh giá.

Vòng xoáy vay nợ để trả nợ vay

Liên quan đến câu chuyện về áp lực thâm hụt ngân sách, chuyên gia kinh tế Vũ Đình Ánh phân tích: Chính phủ và Bộ Tài chính nhiều lần từng khẳng định năm 2016 sẽ là đỉnh điểm vay nợ công và sang năm 2017-2018 vay nợ sẽ giảm dần. Tuy nhiên thực tế nhiều thông tin gần đây cho thấy, nhiều khả năng nợ công vẫn tăng trong năm 2017-2018 trước khi bắt đầu giảm.

Vấn đề đặt ra là, nợ chính phủ đã vượt trần cho phép nhưng lấy đâu tiền để trả trong khi nợ thì chắc chắn phải trả. Điều này dẫn đến một thực tế, theo ông Ánh, ngân sách khó khăn nên nhà nước vẫn phải đi vay nợ mới để trả nợ cũ đến hạn. “Việc vay để trả nợ vay này đang tạo ra một vòng xoáy rất lớn về vay nợ khi các điều kiện vay ưu đãi, thời hạn, lãi suất đi vay sẽ căng thẳng hơn rất nhiều so với giai đoạn trước đây. Đi vay giờ cũng không dễ như trước nữa” – ông Ánh nhận định.

Trước sức ép thâm hụt ngân sách, dư luận lo ngại có thể sẽ diễn ra tình trạng tăng thu về thuế, phí để bù hụt thu. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, về nguyên tắc thì không thể thích tăng là tăng thuế, phí, vì nó liên quan đến các cam kết quốc tế. Tuy nhiên trong thực tế điều hành, Nhà nước có khả năng sẽ tăng thu.

TS. Vũ Đình Ánh phân tích: Thực tế điều hành, trong mỗi khoản thu thuế có dư địa liên quan đến thất thoát, nhưng hiện nay Chính phủ đang thắt chặt hơn việc này. Biểu hiện rõ nhất là ngành thuế giao chỉ tiêu thu thì nghiễm nhiên sẽ tăng cường kỷ luật thu. Và nợ thuế lâu nay khá nhiều, nay nợ thuế cũ sẽ bị đòi ráo riết, nợ thuế mới sẽ siết chặt để giảm phát sinh. Đối với cơ sở thu thuế thì, ví dụ, những chi phí hợp lý, hợp lệ trước đây có thể du đi dược, nhưng nay sẽ siết chặt thu đúng, đủ theo quy định.

Lấy ví dụ về giải pháp kỹ thuật tăng thu ngân sách, TS. Ánh cho rằng, thu thuế về bảo vệ môi trường với xăng dầu là cách làm dễ nhất để tăng thu ngân sách. Chỉ cần tăng thuế 1.000 đồng/lít xăng là ngân sách có thêm ngay 20.000-30.000 tỷ đồng. Những động thái này hoàn toàn có thể xảy ra./.

Theo: theo VOV.VN

Tin xem nhiều

Xuất khẩu qua thương mại điện tử giúp doanh nghiệp có đơn hàng nhanh chóng

Ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, thương mại điện tử (TMĐT) xuyên...

Huawei có thể không dùng Hongmeng để thay thế Android

Huawei muốn tiếp tục sử dụng hệ điều hành Android cho các smartphone sắp ra mắt của mình bởi Hongmeng không được phát...

Giữ tài xế bằng tiền thưởng - cuộc chơi tốn kém trong ngành gọi xe

Trong ngành gọi xe, tiền thưởng là áp lực lên cả hai, khi tài xế cần để đảm bảo thu nhập còn công ty phải làm...

Chứng khoán Việt kém vui

Thanh khoản sụt giảm liên tục, nhà đầu tư thua lỗ nên không mặn mà tham gia thị trường chứng khoán

Biến động lãi suất tiền gửi kỳ hạn ngắn

Một số ngân hàng quy mô vừa và nhỏ đang đẩy lãi suất huy động kỳ hạn 9 tháng lên cao, tạo ra khoảng cách ngày càng...

Đề xuất miễn thuế TNDN 2 năm đối với một số DN nhỏ, siêu nhỏ

Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) nhằm hỗ...

Thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp

Chính phủ vừa ra Nghị quyết về giải pháp khuyến khích, thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp hiệu quả, an...

Nhiều doanh nghiệp Việt hưởng lợi từ chương trình tư vấn cải tiến sản xuất

Nhờ sự tư vấn của các chuyên gia Samsung và học viên người Việt trong các đề tài cải tiến năng suất và chất...

TIN THƯƠNG HIỆU VIỆT

Banner bottom page 2
Banner bottom page