Quản cáo bên trái scrollbar
Quảng cáo bên phải scrollbar

Di sản của Chính phủ

Ngày đăng: 2021-04-03 06:41:14

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng quy mô lớn nhất từ trước đến nay diễn ra tuần trước, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra một mệnh đề: “Nếu không tăng trưởng cao liên tục, chúng ta sẽ tụt hậu”.

Ông cho rằng, tăng trưởng cao liên tục trong mấy thập kỷ là cần thiết; năm nay, chúng ta phấn đấu 6-6,5%, sang năm có thể 7%, nhưng sắp tới tăng trưởng bình quân phải 8-9%.

Ông nói, Việt Nam hoàn toàn có khả năng tăng trưởng cao, nếu không có biện pháp để tăng trưởng cao thì sẽ không phát triển bền vững, nghèo đói, tụt hậu và lạc hậu.

Tăng trưởng cao luôn là khát vọng của nhiều thế hệ lãnh đạo sau Đổi mới để đất nước thu hẹp khoảng cách phát triển và bắt kịp các nền kinh tế trong khu vực và trên thế giới. Song, có những lúc động lực tăng trưởng lại dựa vào khai thác tài nguyên, bởi cung tiền và vay nợ quá mức, dẫn đến hiệu ứng ngược: làm bất ổn kinh tế vĩ mô, gây lạm phát cao kéo dài...

Di sản của Chính phủ-1

Ông Nguyễn Xuân Phúc tham dự Đối thoại 2045. Ảnh: VGP

 

Đây là cái giá mà người điều hành chính phủ nhận thức vô cùng sâu sắc. Trong một bài viết, ông khẳng định: “Trong phát triển kinh tế thị trường, ổn định kinh tế vĩ mô có ý nghĩa và vai trò quan trọng trên nhiều phương diện, đặc biệt là mối quan hệ gắn kết chặt chẽ với tăng trưởng kinh tế. Có ổn định kinh tế vĩ mô, nhất là kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền mới tạo điều kiện thuận lợi để duy trì trật tự và thúc đẩy đầu tư, sản xuất kinh doanh, tiêu dùng, qua đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế”.

Thủ tướng khẳng định thêm: ”Ngược lại, tăng trưởng kinh tế tạo nền tảng cho ổn định vĩ mô thông qua bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế như cân đối hàng tiền, tiết kiệm đầu tư; thu chi ngân sách Nhà nước, xuất nhập khẩu, cán cân thanh toán, việc làm, thu nhập và bảo đảm an sinh xã hội”.

Tuy nhiên, điều hành kinh tế cũng như bất kỳ lĩnh vực nào khác đều là lãnh đạo tập thể.

Đầu nhiệm kỳ này Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Chủ tich Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân thay mặt Bộ Chính trị và Quốc hội đã ký ban hành nhiều nghị quyết về ổn định kinh tế vĩ mô, gây áp lực lớn lên Chính phủ.

Ông Phúc có hai bộ trưởng kỹ trị là ông Lê Minh Hưng và Đinh Tiến Dũng, hai tư lệnh chính giữ nhịp chính sách tài khóa và tiền tệ.

Thận trọng và linh hoạt

Trước khi quay lại làm công tác Đảng cuối năm ngoái, ông Lê Minh Hưng đã có một nhiệm kỳ khá thành công trên vai trò Thống đốc Ngân hàng Nhà nước qua việc thực hiện chính sách tài khóa thận trọng và linh hoạt, mà tinh thần của nó đã được khởi phát từ kinh nghiệm xương máu của người tiền nhiệm sau nhiều đổ vỡ.

Theo Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương Trần Thị Hồng Minh, dưới thời ông Hưng, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp cơ cấu lại các tổ chức tín dụng, xử lý nợ xấu, nâng cao năng lực quản trị của các tổ chức tín dụng,...

Bà nhận xét, trong nhiệm kỳ, chính sách tiền tệ đã được điều hành khá linh hoạt, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hợp lý.

Di sản của Chính phủ-2

Ảnh: VGP

 

Nợ xấu tại các tổ chức tín dụng đã được hực hiện một cách thực chất, hiệu quả hơn. Từ 2016 đến giữa năm ngoái, toàn hệ thống đã xử lý được hơn 595 nghìn tỷ đồng.

Nhờ đó, trong các năm qua, lãi suất đã liên tiếp được điều chỉnh giảm với quy mô tương đối mạnh. Theo ghi nhận của CIEM, từ năm 2017 đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã điều chỉnh giảm 1,5-2%/năm các mức lãi suất điều hành, là mức giảm lãi suất điều hành lớn nhất trong khu vực.

Ngân hàng Thế giới ghi nhận trong báo cáo đánh giá về môi trường kinh doanh năm 2020, Chỉ số tiếp cận tín dụng của Việt Nam được cải thiện đáng kể, ở mức 25/190 quốc gia và vùng lãnh thổ, tăng 7 bậc so với năm 2019 và đứng thứ 2 trong ASEAN và thứ 2 trong khu vực Châu Á.

Đó là những thành quả ít ai có thể hình dung được trước đây, khi giá vốn ở Việt Nam luôn đắt đỏ nhất khu vực do lạm phát cao, kéo dài.

Tài khóa chặt chẽ

Nhận nhiệm vụ ở ngành tài chính từ năm 2013, ông Đinh Tiến Dũng có 7 năm ngồi ghế Bộ trưởng. Hơn ai hết, ông hiểu chính sách tài khóa được điều hành như thế nào. “Nghị quyết nào thì sẽ ra nợ công thế, ra bội chi vậy”, ông nói.

Khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chịu nhiều áp lực từ Bộ Chính trị và Chính phủ để ổn định lại nền tảng vĩ mô, ông Dũng là người chia sẻ và đưa ra nhiều giải pháp quyết liệt, không ngại đụng chạm. Ông cơ cấu lại thu chi ngân sách, đảo nợ trái phiếu, cắt giảm chi tiêu đến mức nhiều người không đồng tình. Nhưng đó là cách để vực dậy nền tài chính ’bóc ngắn cắn dài’ đến mức Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng từng thốt lên lo ngại “ngân sách không còn gì để chi tiêu” như lời nhắn gửi trước khi về nghỉ.

Kết quả là bội chi giảm từ mức bình quân 5,4% GDP giai đoạn 2011-2015 về mức 3,6% GDP giai đoạn 2016-2020; quy mô nợ công đã giảm từ mức 63,7% GDP cuối năm 2016 xuống 55,8% GDP vào cuối năm 2020; tỷ trọng vay trong nước tăng từ 39% năm 2011 lên khoảng 63% năm 2020. Kỳ hạn phát hành trái phiếu bình quân năm 2020 đã được kéo dài lên gần 14 năm, so với 9 năm vào năm 2016…

Đây là những chỉ số không tưởng tượng được chỉ trong vòng vài năm, đến mức Giám đốc Quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam Carolyn Turk nhận xét: Chính phủ đạt thành tích 'chưa từng có tiền lệ' về cắt giảm nợ công.

Nhờ hai chính sách tài khóa và tiền tệ cẩn trọng, chỉ số giá tiêu dùng bình quân giảm từ 18,6% năm 2011 xuống ổn định ở mức khoảng 4%/năm giai đoạn 2016 - 2020.

Thước đo của ổn định kinh tế vĩ mô là khá tích cực: mỗi năm có thêm 1,5 triệu người gia nhập tầng lớp trung lưu, có thêm gần 130 ngàn doanh nghiệp thành lập mới. Lạm phát vừa phải, giá trị đồng tiền được giữ vững, người dân có thêm tích lũy,… đã giúp đất nước đứng khá vững trong năm Covid gây kiệt quệ.

 

Di sản của Chính phủ-3

Đến đại hội XIII vừa rồi, các văn kiện của Đảng đã khẳng định, đến nay kinh tế vĩ mô ổn định vững chắc hơn, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp, các cân đối lớn của nền kinh tế được cải thiện đáng kể.

 

Những nỗ lực kéo dài

Tuy nhiên, khi đề cập đến những thành quả vĩ mô trong 5 năm vừa rồi mà không nhắc lại nỗ lực của những người đi trước là không đúng đắn.

Đầu năm 2011, Chính phủ tổ chức một cuộc họp vô tiền khoáng hậu với tất cả các địa phương và bộ ngành để bàn về các giải pháp ổn định lại nền kinh tế. Sau cuộc họp đó, Nghị quyết 11 tháng 2/2011 được ban hành, làm thay đổi cơ bản tư duy điều hành kinh tế cho cả thập niên sau đó: thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng; chính sách tài khóa thắt chặt, giảm bội chi ngân sách.

Trong thời gian dài trước đó, chính sách tài khóa và tiền tệ được mở rộng chưa từng có. Có những năm, tăng trưởng tín dụng lên đến 36% thậm chí 54%, năm 2009 lại có gói kích thích kinh tế tới 8 tỷ đô la; các doanh nghiệp nhà nước đầu tư tràn lan ngoài ngành, các dự án đầu tư công đua nhau nở rộ,... Tất cả chỉ nhăm nhăm đánh quá.

Hệ quả là nền kinh tế rơi vào bất ổn, lạm phát tăng cao, bong bóng tài sản phình to, làm nhiều doanh nghiệp phá sản, đưa nhiều người vào tù, đưa nhiều người dân trở lại dưới vạch đói nghèo. Giới tiểu thương và doanh nhân lao đao, không dám bỏ tiền đầu tư kinh doanh, nền kinh tế rơi vào trầm lắng.

Di sản nhiệm kỳ

Đến đại hội XIII vừa rồi, các văn kiện của Đảng đã khẳng định: đến nay kinh tế vĩ mô ổn định vững chắc hơn, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp, các cân đối lớn của nền kinh tế được cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, chính sách tài khóa, tiền tệ chặt chẽ quá, kết hợp với nhiều yếu tố  khác cũng dẫn đến hệ quả không như mong muốn trong phát triển đất nước. Đó là không nhiều công trình, dự án cơ sở hạ tầng có vốn liên quan đến ngân sách được khởi công, hoàn thành trong thời gian qua.

Những sân bay Long Thành, đường cao tốc Bắc – Nam, đường ven biển, các dự án phát triển điện, các trục đường kết nối liên vùng, các cảng biển… vẫn còn ở giai đoạn khởi động, dù đã có chủ trương từ đầu nhiệm kỳ hoặc còn chưa có vốn đầu tư, dù nhân dân rất mong muốn. Đây là điều mà Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nói làm là ông rất “trăn trở và suy nghĩ”…

Phát biểu tại kỳ họp Quốc hội, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nói: “Chúng ta cần tiếp tục phải duy trì được nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, nhất quán mục tiêu kiểm soát lạm phát ở mức thấp dưới 4% và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Phấn đấu Việt Nam luôn là nền kinh tế năng động, sáng tạo, phát triển nhanh nhưng ổn định, bền vững, không để xói mòn các nền tảng vĩ mô mà chúng ta đã dày công tạo dựng”.

Đó là lời nhắn nhủ và di sản mà Chính phủ nhiệm kỳ này để lại cho nhiệm kỳ sau. Hơn mọi lời hứa, lạm phát thấp, giá trị đồng tiền được giữ vững mới là nền tảng quan trọng đầu tiên để người dân và doanh nghiệp tin tưởng bỏ tiền ra đầu tư, kinh doanh, giúp đất nước phát triển.

Tư Giang

Theo: vietnamnet.vn

Tin nổi bật trong tuần

Tin xem nhiều

ĐHQG TPHCM sẽ trở thành đại học nghiên cứu hàng đầu trong khu vực

Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ký hợp tác cùng ĐHQG TPHCM để thực hiện chiến lược phát triển khoa học công nghệ và...

Hỗ trợ 1 triệu USD giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số

(Chinhphu.vn) – Chiều 12/4, chương trình chuyển đổi số cùng doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME Digitrans) được Ngân hàng TMCP...

Bộ Khoa học và Công nghệ làm việc với thành phố Hồ Chí Minh về triển khai Chiến lược quốc gia nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến năm 2030

Ngày 2/4, tại thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM), đoàn công tác của Bộ Khoa học và Công nghệ do Thứ trưởng Bùi Thế Duy làm...

Xây dựng Thành phố Thủ Đức trở thành đô thị kiểu mẫu về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Phát biểu tại buổi làm việc với Thành phố Thủ Đức, ngày 2/4, đồng chí Bùi Thế Duy, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp...

Áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001: Công cụ hữu hiệu xây dựng nền hành chính hiện đại

Sau hơn 7 năm triển khai, hệ thống quản lý chất lượng (HTQLCL) theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 9001:2008, sau này được...

Hợp lực doanh nghiệp CNTT để cung cấp trọn gói giải pháp chuyển đổi số

(Chinhphu.vn) - Chuyển đổi số đang là cơ hội, đồng thời cũng là thách thức, đòi hỏi các quốc gia, DN trên thế giới...

Thị phần môi giới HoSE quý I/2021: Biến động “top” đầu

(Chinhphu.vn) - Trong quý I/2021, Công ty CP Chứng khoán VPS đã vươn lên chiếm vị trí số 1 về môi giới cổ phiếu, chứng...

Tọa đàm báo chí về sở hữu trí tuệ hưởng ứng Ngày Sở hữu trí tuệ thế giới – nỗ lực đưa sản phẩm vải thiều Lục Ngạn vươn xa

Nằm trong chuỗi các hoạt động hưởng ứng ngày Sở hữu trí tuệ thế giới 26/4, chiều ngày 1/4, Tọa đàm với báo chí...

Banner bottom page 2
Banner bottom page